Nowe warunki techniczne od 20 września. Dla domu jednorodzinnego zmienia się mniej, niż mówią nagłówki

Nowe rozporządzenie o warunkach technicznych ma wejść w życie 20 września 2026. W tygodniu poprzedzającym tę datę temat wrócił w kilku serwisach naraz, zwykle pod nagłówkiem o największych zmianach w budownictwie od lat.

Dla osoby, która właśnie wybiera projekt domu wolnostojącego, ta zapowiedź brzmi groźniej, niż wygląda w treści.

Co się nie zmienia 20 września

Graniczna wartość zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną dla domu jednorodzinnego zostaje na poziomie 70 kWh/(m²·rok). Współczynniki przenikania ciepła przegród również: ściana 0,20, dach 0,15, okna 0,90 W/(m²·K).

Nikt nie będzie musiał grubiej ocieplać domu dlatego, że wniosek trafił do urzędu 21 września zamiast 19. Zmiana wchodząca we wrześniu jest w dużej mierze porządkowa i redakcyjna.

Część głośnych zapisów w ogóle nie dotyczy budynku wolnostojącego. Udział lokali dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami, windy i zaostrzona akustyka przegród międzylokalowych odnoszą się do zabudowy wielorodzinnej, szeregowej i bliźniaczej. Tam zresztą pojawia się także obowiązek doprowadzenia infrastruktury światłowodowej, którego wcześniej dla tych budynków nie było.

Data, którą warto zapisać, to 1 stycznia 2030

Od tego dnia limit energii pierwotnej schodzi z 70 do 63 kWh/(m²·rok), a nowy budynek ma być bezemisyjny. W praktyce oznacza to, że źródło ciepła nie może spalać paliw kopalnych.

Kto planuje dom z kotłem gazowym, ma zatem twardy termin: wniosek o pozwolenie musi być złożony przed 1 stycznia 2030. Później zostają pompy ciepła, biomasa i sieć ciepłownicza.

Wcześniej, 31 grudnia 2029, dochodzi obowiązek wyposażenia budynku mieszkalnego w instalację słoneczną, fotowoltaikę albo kolektory. Zapis jest warunkowy i uzależniony od zasadności technicznej, funkcjonalnej i ekonomicznej, przy czym za granicę opłacalności przyjęto zwrot w piętnaście lat.

Osiemnaście miesięcy wyboru i jedno oświadczenie

To jest fragment najbardziej praktyczny, bo dotyczy wniosków składanych w najbliższych miesiącach.

Przez 18 miesięcy od 20 września wolno sporządzić projekt według przepisów obowiązujących do 19 września 2026, nawet jeśli dokumenty trafiają do urzędu później. Podstawą są artykuły 102a do 102c Prawa budowlanego, które weszły w życie 2 września 2026.

Warunek jest jeden: przy wniosku o pozwolenie na budowę, o zatwierdzenie projektu albo przy zgłoszeniu trzeba złożyć oświadczenie o wyborze starych przepisów. Bez tego dokumentu organ prowadzi sprawę według nowych warunków. Oświadczenia nie wymagają roboty, które nie potrzebują ani pozwolenia, ani zgłoszenia.

Wnioski złożone przed 20 września prowadzone są co do zasady na starych przepisach, a inwestor może zażądać zastosowania nowych, jeżeli uzna je dla siebie za korzystniejsze.

Reguła nadrzędna brzmi tak samo we wszystkich tych przypadkach: decyduje dzień złożenia wniosku, nie dzień rozpoczęcia robót i nie dzień odbioru.

Jedno miejsce, w którym można się potknąć

Projekt gotowy, kupiony z katalogu i policzony pod starsze wymagania, wymaga przeliczenia charakterystyki energetycznej przez architekta wykonującego adaptację. Robi się to przed złożeniem wniosku. Projekt bez aktualnego wyliczenia potrafi wrócić z urzędu.

Adaptację i drogę do pozwolenia często bierzemy na siebie, przez biuro projektowe BUDIKON, i wtedy ten rachunek jest po naszej stronie. Gdy adaptację prowadzi architekt z okolicy inwestora, warto o przeliczenie zapytać wprost, zanim komplet dokumentów pojedzie do urzędu. U lokalnego architekta adaptacja kosztuje zwykle od 3 000 do 6 000 zł.

Co to znaczy dla domu, który budujemy

W standardzie Deweloperskim Full Premium ogrzewanie idzie z kanałowej pompy ciepła powietrze-powietrze, a w cenie jest też fotowoltaika 8 kW. Oba progi z końcówki dekady, bezemisyjne źródło ciepła i instalacja słoneczna, są więc spełnione dzisiaj, cztery lata przed terminem.

To nie jest zasługa przewidywania przepisów. Tak wyszło z rachunku na koszty utrzymania, który robiliśmy dla siebie, a nie dla ustawodawcy.

Stan na dzień publikacji

Na 9 września rozporządzenie nie było jeszcze ogłoszone w Dzienniku Ustaw, a opisywane zapisy pochodzą z projektu skierowanego do publikacji. [do potwierdzenia] Datę ogłoszenia i ostateczne brzmienie sprawdzimy w Dzienniku Ustaw i poprawimy ten tekst, jeżeli coś się w nim przesunie.

Nie zmienia to jednak dwóch rzeczy, które są dla inwestora najważniejsze: energetycznie do 2030 roku nic się nie zaostrza, a kto chce projektować po staremu, ma na to osiemnaście miesięcy i jedno oświadczenie do złożenia.

Przy okazji zmian formalnych warto sprawdzić także warunki zabudowy po 31 sierpnia 2026, bo tam próg był realny i część działek zwyczajnie wypadła z gry.